Page 183 - Demo
P. 183
181Pop Arti Edhe %u201cPop Art%u201d, ose arti popullor lindi n%u00eb Shtetet e Bashkuara t%u00eb Amerik%u00ebs dhe n%u00eb Angli. Subjektet q%u00eb karakterizonin veprat e k%u00ebsaj rryme arti ishin ato t%u00eb kultur%u00ebs s%u00eb konsumit dhe prodhimit n%u00eb seri, p.sh.: ambalazhi i pijes Coca-Cola, portreti i nj%u00eb ylli t%u00eb muzik%u00ebs apo kinemas%u00eb, t%u00eb cil%u00ebt propozohen t%u00eb p%u00ebrs%u00ebritur n%u00eb seri, si objekte t%u00eb konsumit t%u00eb p%u00ebrditsh%u00ebm. Frym%u00ebzuar nga arti dadaist, e t%u00eb krijuara me teknika t%u00eb ndryshme, veprat e %u201cPop Art%u201d paraqiten t%u00eb %u00e7liruara nga banaliteti i tyre. Ky art, duke qen%u00eb se ka karakter ironik dhe provokues, t%u00eb b%u00ebn t%u00eb reflektosh mbi vlerat e shoq%u00ebris%u00eb s%u00eb konsumit dhe mbi rreziqet q%u00eb depersonalizojn%u00eb individin q%u00eb jeton n%u00eb nj%u00eb shoq%u00ebri t%u00eb till%u00eb. P%u00ebrs%u00ebritja n%u00eb seri e objekteve ose e personazheve t%u00eb famshme thekson prirjen ton%u00eb p%u00ebr t%u00eb krijuar %u201cmite%u201d. Teknikat e p%u00ebrdorura p%u00ebr k%u00ebto vepra jan%u00eb mjete t%u00eb p%u00ebrdorimit t%u00eb gjer%u00eb, si: serigrafia, fumeti, imazhet e publikuara. P%u00ebrfaq%u00ebsuesit kryesor%u00eb t%u00eb k%u00ebsaj l%u00ebvizjeje jan%u00eb: Endi Uorhul (Andy Warhol) (1928-1987), Roi Lihtenshtein (Roy Lichtenstein) (1923-1997), Robert Raushenberg (Robert Rauschenberg) (1925), Xhasper Xhons (Jasper Johns) (1930) etj. Disa prej tyre hap%u00ebn s%u00ebrish dialogun e nisur nga koleg%u00ebt e rrym%u00ebs Dada, t%u00eb fillim shekullit XX, duke propozuar s%u00ebrish vepra e objekte (ikona) t%u00eb koh%u00ebs s%u00eb tyre. Arti konceptual P%u00ebrcaktimi i artit konceptual n%u00eb artin bashk%u00ebkohor u paraqit p%u00ebr her%u00eb t%u00eb par%u00eb nga Xhozef Kosuth (Joseph Kosuth) (1945). Ai e p%u00ebrdori k%u00ebt%u00eb term n%u00eb vitin 1965 p%u00ebr t%u00eb p%u00ebrkufizuar krijimtarin%u00eb e tij teksa bazohej m%u00eb s%u00eb shumti te mendimi se sa te shija estetike. Pik%u00ebrisht n%u00eb k%u00ebt%u00eb vit ai realizoi vepr%u00ebn %u201cNj%u00eb dhe tri karrige%u201d, e cila p%u00ebrb%u00ebhej nga nj%u00eb karrige e v%u00ebrtet%u00eb, nj%u00eb foto ku dallohej nj%u00eb karrige, dhe nj%u00eb tekst i printuar ku shpjegohej se %u00e7far%u00eb %u00ebsht%u00eb nj%u00eb karrige, sipas nj%u00eb fjalori t%u00eb caktuar. Me k%u00ebt%u00eb ai donte t%u00eb hapte nj%u00eb debat mes p%u00ebrftimit t%u00eb realitetit, imazhit dhe fjal%u00ebs si koncepte t%u00eb k%u00ebndv%u00ebshtrimeve t%u00eb ndryshme e nj%u00ebkoh%u00ebsisht t%u00eb nj%u00ebjta. I ndikuar nga readymade e Marsel Dushampit, Kosuth bashk%u00eb me shum%u00eb koleg%u00eb t%u00eb tij, si: Xhozef Bejs (Joseph Beuys), Piero Manzoni, Brus Nauman (Bruce Nauman) etj. e ngrit%u00ebn artin konceptual n%u00eb pik%u00ebn maksimale t%u00eb k%u00ebrkimeve estetike q%u00eb kishin nisur q%u00eb n%u00eb mesin e shek. XIX me impresionizmin. Me t%u00eb k%u00ebrkimi artistik %u00ebsht%u00eb i %u00e7liruar si nga mjesht%u00ebria, zgjidhjet formale, pesha estetike, apo materiale, duke p%u00ebrkufizuar vepr%u00ebn dhe ekzistenc%u00ebn e %u201cartit p%u00ebr artin%u201d, ku %u00e7do gj%u00eb %u00ebsht%u00eb e mundur. Fig. 5. Endi Uorhol, %u201cMerilin Monro%u201d, 1967Fig. 6. Endi Uorhol, %u201cCoca-Cola%u201d, 1962Fig. 7. Xhasper Xhons, %u201cTre flamuj%u201d, 1958Fig. 8. Roi Lihtenshtein, %u201cVajza q%u00eb mbytet%u201d 1963 Fig. 9. Xhozef Kosuth, %u201cNj%u00eb dhe tri karrige%u201d, 1965Fig. 10. Xhozef Bojs, %u201cUn%u00eb e p%u00eblqej Amerik%u00ebn dhe Amerika m%u00eb p%u00eblqen mua%u201d, 1974Fig. 11. Piero Manzoni,%u201cFryma e artistit%u201d, 1960.

